Skraplanie pod blachodachówką – skąd się bierze i jak je usunąć

Skraplanie pod blachodachówką zwykle odkrywasz zimą, choć nie padało od tygodnia: na strychu kapie, wełna jest ciężka i ciemna, a na wkrętach wiszą krople albo szron. Dekarz, który wtedy przyjdzie i „uszczelni dach”, nic nie wskóra, bo woda nie przychodzi z zewnątrz. Przychodzi z wnętrza domu.

Skąd się bierze kondensacja pod blachą?

Kondensacja pod blachą powstaje, gdy ciepłe, wilgotne powietrze z domu dociera do zimnej blachy i oddaje wodę. Blacha ma grubość ok. pół milimetra, więc w pogodną mroźną noc wychładza się szybciej niż powietrze na zewnątrz. Jej spód staje się zimną szybą, na której para wodna osiada jak na lustrze w łazience.

Blacha nie jest tu winna. Kłopot zaczyna się wtedy, gdy wilgoć ma do niej dostęp i nie ma którędy uciec. Najczęściej winne są:

• brak membrany pod blachodachówką, typowy przy starych dachach i tanich remontach, gdzie blachę przykręcono wprost na łaty;
• folia o niskiej paroprzepuszczalności położona bezpośrednio na wełnie, bez szczeliny pod spodem; para zatrzymuje się pod folią i moczy ocieplenie;
• brak szczeliny wentylacyjnej między membraną a blachą, czyli brak kontrłat albo zatkane wloty pod okapem i brak wylotu przy kalenicy;
• nieszczelna paroizolacja od środka: folia na poddaszu nieklejona na zakładach, przecięta przy puszkach elektrycznych, halogenach, przy kominie i przy oknach dachowych;
• dużo wilgoci w domu: suszenie prania w środku, kuchnia bez okapu, zatkana wentylacja grawitacyjna, szczelne okna bez nawiewników. W nowym domu dochodzi woda z tynków i wylewek, która wysycha przez pierwszy rok lub dwa.

Zwykle nakładają się dwie, trzy przyczyny naraz, więc poprawka jednej rzeczy (np. dołożenie kominków) pomaga czasem tylko częściowo.

Jak odróżnić skropliny od przecieku?

Skropliny pojawiają się bez deszczu, a przeciek zależy od opadów. To najprostszy test i rzadko zawodzi.

Najbardziej mylący moment to odwilż. Przez kilka mroźnych dni na spodzie blachy rośnie warstwa szronu, a gdy temperatura skoczy powyżej zera, szron topi się w ciągu godziny. Na strychu „leje”, choć na dworze świeci słońce, więc łatwo uznać, że dach przecieka.

Jeśli nadal nie masz pewności, wejdź na strych w suchy, mroźny poranek. Krople na całej powierzchni oznaczają kondensację. Jeśli jednak woda pojawia się w jednym miejscu i tylko po deszczu, sprawdź w poradniku, jak szukać przecieku od strony strychu.

Mokra wełna na poddaszu – co z nią zrobić?

Mokrą wełnę trzeba wysuszyć albo wymienić, i to szybko. Zawilgocona wełna mineralna traci dużą część izolacyjności, robi się ciężka, osiada i zostawia u góry szczelinę bez ocieplenia. Mokre krokwie i łaty zaczynają pleśnieć po kilku tygodniach.

Wełnę, która zamokła raz i jest tylko wilgotna, często da się wysuszyć po usunięciu przyczyny. Wełnę zbitą, pociemniałą, z zapachem stęchlizny lepiej wymienić. Przy poddaszu użytkowym oznacza to zdjęcie płyt g-k w zawilgoconym miejscu, więc decyzję podejmujemy dopiero po odkryciu fragmentu i sprawdzeniu, jak daleko sięga wilgoć.

Najgorsze, co można zrobić, to wymienić wełnę i nic nie zmienić w dachu. Po jednej zimie będzie tak samo mokra.

Co naprawić od środka?

Od środka naprawiasz to, co wpuszcza wilgoć pod blachę: paroizolację i wentylację domu. Często to wystarczy, gdy pod blachą jest dobra membrana ze szczeliną wentylacyjną.

1. Uszczelnij paroizolację. Folia paroizolacyjna pod płytami g-k musi mieć sklejone zakłady i być szczelnie połączona ze ścianami, kominem i oknami dachowymi. Każda dziura przy puszce elektrycznej to komin, którym para idzie prosto w ocieplenie.
2. Ogranicz wilgoć w domu. Nie susz prania na poddaszu, włączaj okap przy gotowaniu, sprawdź ciąg w kratkach wentylacyjnych. Prosty higrometr pokaże, czy wilgotność zimą trzyma się w granicach ok. 40–⁠60%.
3. Przewietrz nieużytkowy strych. Kratki w ścianach szczytowych i okienka, zabite kiedyś na zimę, muszą być otwarte. Strych nad ocieplonym stropem ma być zimny i przewiewny.
4. Sprawdź klapę na strych. Nieocieplony i nieuszczelniony właz wpuszcza ciepłe powietrze z korytarza wprost pod blachę.

Co naprawić od zewnątrz?

Od zewnątrz poprawiamy wentylację pod blachą, a gdy nie ma membrany, trzeba zdjąć pokrycie i ją położyć. To jedyna trwała naprawa dachu bez wstępnego krycia.

• Wloty pod okapem. Między pasem nadrynnowym a pierwszą łatą powietrze musi mieć wlot, zabezpieczony grzebieniem lub kratką przed ptakami. Podbitka szczelnie zabita deskami bez szczelin też dusi dach.
• Wylot przy kalenicy. Kalenica wentylowana z taśmą przepuszczającą powietrze albo wywietrzniki kalenicowe wypuszczają wilgotne powietrze na górze połaci.
• Kominki wentylacyjne na połaci. Pomagają przy długich połaciach, przy koszach i tam, gdzie powietrze nie ma przelotu od okapu do kalenicy. Montujemy je bez zdejmowania całego pokrycia.
• Membrana, kontrłaty i łaty. Jeśli blachodachówka leży wprost na łatach, bez membrany i szczeliny wentylacyjnej, dokładanie kominków nic nie da. Trzeba zdjąć blachę, położyć membranę wysokoparoprzepuszczalną, kontrłaty, nowe łaty i pokrycie.

Czym różni się membrana od zwykłej folii i jak ją poprawnie ułożyć, opisujemy w poradniku jak działa membrana dachowa i czym różni się od folii.

Kiedy wystarczy przełożenie blachy, a kiedy potrzebna wymiana?

Przełożenie pokrycia wystarczy, gdy blachodachówka jest w dobrym stanie: bez rdzy, z całą powłoką, nieporysowana i nie starsza niż kilkanaście lat. Zdejmujemy arkusze, kładziemy membranę, kontrłaty i łaty, a potem tę samą blachę przykręcamy z powrotem na nowe wkręty z uszczelkami.

Wymiana na nową blachę ma sens, gdy arkusze są skorodowane od spodu (skropliny robią to latami), powłoka łuszczy się albo przy demontażu wiele arkuszy się odkształci.

Orientacyjnie, według stawek z naszego cennika:

Przy przełożeniu stawki z cennika to robocizna, a membranę, kontrłaty, łaty i nowe wkręty doliczamy osobno, według wybranego materiału. Do obu wariantów dochodzą obróbki i ewentualna wymiana mokrej wełny od środka. Kwoty są brutto z 8% VAT. Dokładną wycenę robimy po oględzinach, bo zależy od tego, ile arkuszy da się użyć ponownie. Jak wygląda u nas przełożenie pokrycia z dołożeniem membrany i kontrłat, opisujemy na stronie usługi.

Jeśli chcesz najpierw tylko diagnozy, bez zlecania prac, zamów przegląd dachu i poddasza z oceną wentylacji. Kosztuje 250–⁠400 zł, a w raporcie dostajesz zdjęcia membrany, wlotów, kalenicy i paroizolacji w miejscach, do których da się dojść.

Najczęstsze pytania