Przeciekający dach rzadko psuje się „od razu na całego”. Zwykle zaczyna się od małej plamy, która po kolejnej ulewie rośnie, a woda zdąży w tym czasie zamoczyć ocieplenie i deski. Dlatego najwięcej da się uratować w pierwszej godzinie i w pierwszych dniach. Poniżej opisujemy po kolei, co robić, gdy przecieka dach: od wiadra pod sufitem po rozmowę z ubezpieczycielem.
Co zrobić w pierwszych 30 minutach?
Najpierw odetnij prąd tam, gdzie kapie woda, a dopiero potem ratuj meble. Woda w puszce lampy albo w gniazdku to większe zagrożenie niż mokry dywan.
- Wyłącz bezpiecznik obwodu, na którym jest zalewane pomieszczenie. Jeśli woda leci przez oprawę lampy, nie włączaj światła ani na chwilę.
- Podstaw wiadra lub miski i połóż pod nimi ręcznik, żeby krople nie rozpryskiwały się po podłodze.
- Gdy sufit się wybrzusza (pęcherz na płycie gipsowej albo farbie), przebij go śrubokrętem w najniższym punkcie nad wiadrem. Woda zejdzie w jednym miejscu, a sufit nie runie pod jej ciężarem.
- Odsuń meble i elektronikę, zwiń dywany, przykryj folią to, czego nie da się przenieść.
- Zrób zdjęcia i krótki film: plama, kapiąca woda, zamoczone rzeczy, a jeśli możesz bezpiecznie wejść na strych, także miejsce, z którego płynie woda. Do zdjęć dodaj datę i godzinę. Ubezpieczyciel o to zapyta.
Na tym etapie nie próbuj niczego naprawiać na dachu. Twoje zadanie to ograniczyć szkody w domu i zebrać informacje dla dekarza.
Jak zlokalizować przeciek od środka?
Szukaj przecieku na strychu, wyżej i dalej niż plama na suficie. Woda prawie nigdy nie kapie pionowo pod dziurą w pokryciu. Spływa po membranie, krokwiach albo łatach i spada dopiero tam, gdzie natrafi na przeszkodę lub załamanie.
Weź latarkę i wejdź na strych w czasie deszczu albo zaraz po nim:
- Zacznij od plamy i idź w górę połaci. Mokry ślad na krokwi czy desce zwykle prowadzi do źródła.
- Sprawdź membranę. Jeśli pod pokryciem jest folia lub membrana, woda potrafi płynąć po niej 1–2 m i wypłynąć przy jej zakładzie albo przy krokwi. Zacieki i zabrudzenia na folii pokazują drogę wody.
- Obejrzyj przejścia przez dach: komin, wywiewki kanalizacyjne, anteny, okna dachowe. To miejsca, w których pokrycie jest przerwane i musi być uszczelnione obróbką.
- Popatrz na ocieplenie. Mokra, ciemniejsza i cięższa wełna mineralna wskazuje miejsce, w które woda trafia od dłuższego czasu.
- Na poddaszu użytkowym (zabudowa z płyt) dostęp jest gorszy. Wtedy zapisz, przy jakim deszczu i wietrze pojawia się plama. Dekarz wyczyta z tego więcej, niż się wydaje.
Warto też zanotować, czy przeciek pojawia się przy każdym deszczu, tylko przy ulewie, tylko przy wietrze z jednej strony, czy przy roztopach. Każda z tych odpowiedzi wskazuje inną przyczynę.
Najczęstsze przyczyny przecieku dachu według miejsca
Najczęściej przecieka przy kominie, w koszach i przy oknach dachowych, czyli tam, gdzie pokrycie łączy się z innym elementem. Sama połać z całych dachówek czy blachy przecieka rzadziej.
| Gdzie widzisz wodę | Najczęstsza przyczyna | Co zwykle pomaga |
|---|---|---|
| Wokół komina, na ścianie komina na strychu | Odspojona taśma lub obróbka, popękany tynk komina, brak fartucha | Uszczelnienie styku albo nowa obróbka komina |
| Wzdłuż kosza (wewnętrzne załamanie dachu) | Zatkany liśćmi kosz, za wąska lub skorodowana blacha koszowa | Czyszczenie, wymiana obróbki kosza |
| Wokół okna dachowego | Kołnierz, obróbka, uszczelki, zła głębokość montażu | Regulacja, wymiana uszczelek lub kołnierza |
| Wzdłuż kalenicy, na szczycie | Wywiane gąsiory, stara zaprawa, uszkodzona taśma kalenicowa | Wymiana gąsiorów z nowym uszczelnieniem |
| Przy ścianie zewnętrznej, nad oknami | Zatkana rynna, oblodzony okap, cofka wody pod pokrycie | Czyszczenie rynien, pas nadrynnowy, kable grzewcze |
| W wielu miejscach naraz, kropelki na całej folii | Skropliny (kondensacja), nie przeciek | Wentylacja, paroizolacja, poprawa szczeliny pod pokryciem |
Komin
Komin to najczęstszy winowajca. Taśmy uszczelniające starzeją się na słońcu i odklejają, tynk komina pęka i woda wchodzi od góry w mur, a stara obróbka z blachy koroduje. Typowy objaw to ciemna, mokra ściana komina na strychu albo plama na suficie przy kominie. Szczegóły napraw opisujemy na stronie o obróbkach blacharskich i uszczelnianiu kominów.
Kosz dachowy
W koszu spotykają się dwie połacie, więc płynie tamtędy najwięcej wody. Wystarczy warstwa liści i igliwia, żeby woda podniosła się ponad brzeg blachy i weszła pod pokrycie. Na starych dachach blacha koszowa bywa też po prostu przerdzewiała.
Okno dachowe
Przy oknie przecieka zwykle kołnierz, obróbka lub uszczelki, a czasem przyczyną jest błąd montażu sprzed lat. Ten temat jest na tyle szeroki, że opisaliśmy go osobno w poradniku co zrobić, gdy przecieka okno dachowe.
Kalenica i gąsiory
Gąsiory na zaprawie po latach pękają, a wichura potrafi zerwać kilka sztuk. Woda wchodzi wtedy przy szczycie i spływa w dół po krokwiach, więc plama na suficie bywa daleko od kalenicy.
Rynna i oblodzenie okapu
Zimą przecieki przy ścianach zewnętrznych często mają źródło w rynnie. Śnieg topi się nad ciepłym poddaszem, woda spływa na zimny okap, zamarza i tworzy wał lodu. Kolejna woda zatrzymuje się za tym wałem i wchodzi pod pokrycie. To samo robi zatkana liśćmi rynna przy ulewie.
Przeciek czy kondensacja?
Kondensację rozpoznasz po tym, że woda pojawia się bez deszczu: w mroźne noce, przy nagłym ociepleniu i w czasie roztopów. Krople wiszą wtedy na całej powierzchni folii, na gwoździach albo na spodzie blachy, a nie w jednym punkcie. Przyczyną jest ciepłe, wilgotne powietrze z domu, które dociera pod zimne pokrycie i się skrapla.
Przeciek ma jedno lub kilka konkretnych źródeł i wyraźnie zależy od opadów: pojawia się w czasie deszczu albo do kilku godzin po nim. Jeśli nie masz pewności, sprawdź strych w suchy, mroźny dzień. Mokro mimo braku opadów? To raczej skropliny, a na nie nie pomoże uszczelnianie dachu, tylko poprawa wentylacji i paroizolacji.
Czego nie robić, gdy przecieka dach?
Nie wchodź na mokry, oblodzony albo pokryty mchem dach. Mokra blachodachówka i dachówka są śliskie jak lód, a upadek z wysokości 4–6 m kończy się źle znacznie częściej niż zalany sufit. To samo dotyczy wichury i zmroku.
Inne częste błędy:
- Silikon „na wszystko”. Zwykły silikon budowlany nie trzyma się dobrze mokrej, zabrudzonej blachy i dachówki, a po roku lub dwóch odchodzi. Co gorsza, uszczelnienie w złym miejscu potrafi zablokować drogę, którą woda ma spłynąć, i przecieka jeszcze bardziej.
- Zrywanie zamoczonego sufitu na siłę, zanim woda zejdzie i zanim zrobisz zdjęcia. Ubezpieczyciel chce widzieć szkodę.
- Czekanie do wiosny. Mokre ocieplenie traci właściwości, a deski i łaty zaczynają gnić. Miesiąc zwłoki potrafi zamienić naprawę za kilkaset złotych w wymianę fragmentu deskowania.
- Malowanie plamy na suficie, zanim usuniesz przyczynę. Zaciek wróci, a ty stracisz ślad dla dekarza.
Jak tymczasowo zabezpieczyć przeciek?
Od środka zabezpieczysz przeciek sam: wiadro, folia malarska pod miejscem, z którego kapie, i odprowadzenie wody do pojemnika. Z zewnątrz zabezpieczenie powinien zrobić ktoś z asekuracją i odpowiednim sprzętem.
Na strychu możesz:
- rozłożyć folię pod miejscem przecieku tak, żeby woda spływała do wiadra, a nie w ocieplenie;
- wyjąć mokrą wełnę i rozłożyć ją do wyschnięcia (w rękawicach), żeby nie zamaczała stropu;
- wywietrzyć poddasze, żeby drewno szybciej wyschło.
Z zewnątrz dekarz przykrywa uszkodzone miejsce plandeką lub folią dachową, mocuje ją łatami i tak dociąża, żeby wiatr jej nie zerwał. Przy zerwanych blachach doraźnie przykręca je z powrotem. Takie zabezpieczenie wystarcza na kilka dni, czasem tygodni, ale nie zastępuje naprawy. Orientacyjne ceny wyjazdów awaryjnych znajdziesz na stronie pogotowia dekarskiego w Łodzi.
Kiedy dzwonić po dekarza od razu?
Dzwoń od razu, gdy woda leje się strumieniem, gdy wiatr zerwał część pokrycia albo gdy woda dochodzi do instalacji elektrycznej. W takich sytuacjach liczy się kilka godzin, a nie dni.
Bez zwłoki dzwoń także, gdy:
- sufit się wybrzusza albo pęka;
- przeciek pojawia się w kilku miejscach jednocześnie;
- po wichurze widzisz luźne blachy, obróbki lub dachówki, które mogą spaść na ludzi;
- woda dostaje się do mieszkania pod tobą albo do sąsiada.
Gdy kapie raz na kilka deszczów i w jednym miejscu, sprawa nie wymaga nocnego wyjazdu, ale nie odkładaj jej na wiosnę. W Łodzi przy pilnych przeciekach przyjeżdżamy na oględziny zwykle w ciągu 1–2 dni roboczych. Pokazujemy na zdjęciach, co jest zepsute, zanim cokolwiek naprawimy, i mówimy wprost, czy wystarczy lokalna naprawa przeciekającego dachu, czy problem jest szerszy. Drobna diagnoza z naprawą kosztuje u nas 350–650 zł, oględziny w Łodzi są bezpłatne.
Czy ubezpieczenie pokryje szkodę po przecieku?
Często tak, ale zależy to od warunków twojej polisy. Większość polis domu i mieszkania obejmuje szkody od deszczu nawalnego, huraganu czy gradu, a część także zalanie wodą z dachu. Gorzej bywa, gdy ubezpieczyciel uzna, że przyczyną było zaniedbanie i zły stan techniczny dachu.
Co zrobić, żeby zwiększyć szanse na wypłatę:
- Zgłoś szkodę jak najszybciej. Termin na zgłoszenie znajdziesz w ogólnych warunkach ubezpieczenia (OWU), często to kilka dni od zdarzenia.
- Nie usuwaj śladów przed oględzinami likwidatora, chyba że musisz ratować mienie. Wtedy fotografuj wszystko przed sprzątaniem.
- Zachowaj dowody: zdjęcia, rachunki za zabezpieczenie dachu, opis pogody w dniu szkody.
- Poproś dekarza o dokumentację przyczyny przecieku ze zdjęciami. Przy naprawie robimy ją bez dopłaty.
Jeśli mieszkasz w bloku lub kamienicy, dach nie jest twój, tylko wspólny. Kto wtedy płaci za naprawę i za zalane mieszkanie, wyjaśniamy w poradniku przeciek dachu w bloku: kto płaci i jak to zgłosić.
Najczęstsze pytania
Czy dekarz naprawi dach w deszczu?
Trwałej naprawy w deszczu zwykle się nie robi, bo taśmy, kleje i masy uszczelniające wymagają suchego podłoża. W deszczu można za to zabezpieczyć dach plandeką i ograniczyć szkody. Właściwą naprawę wykonujemy w pierwszy suchy dzień.
Dlaczego przecieka, skoro dachówki są całe?
Bo większość przecieków powstaje na połączeniach, a nie na samej połaci: przy kominie, w koszu, przy oknie dachowym, na kalenicy. Woda może też wchodzić pod pokrycie przy wietrze, gdy dachówka jest przesunięta o kilka milimetrów, albo cofać się spod oblodzonego okapu.
Plama na suficie pojawia się tylko zimą. Co to może być?
Najczęściej skropliny albo oblodzony okap. Jeśli plama rośnie w mroźne dni bez opadów lub przy roztopach, a na strychu widać krople na całej folii, przyczyną jest kondensacja. Jeśli woda pojawia się przy ścianie zewnętrznej w czasie odwilży, sprawdź rynnę i okap.
Czy zalany sufit trzeba od razu skuwać?
Nie. Najpierw zatrzymaj wodę i podstaw naczynia. Jeśli płyta gipsowo-kartonowa wybrzusza się pod ciężarem wody, możesz przebić ją w najniższym punkcie i spuścić wodę do wiadra, zanim sufit sam pęknie. Mokrą wełnę z poddasza wyjmij, bo długo trzyma wilgoć.
Tynk i płyty wymienia się dopiero po wyschnięciu i po usunięciu przyczyny na dachu. Ile kosztuje sama naprawa dachu, sprawdzisz w poradniku koszty napraw dachu i usuwania przecieków.
Czy mogę sam uszczelnić dach do przyjazdu dekarza?
Od środka tak: folia, wiadra, wyjęcie mokrej wełny. Na dach nie wchodź, jeśli jest mokry, oblodzony albo wieje. Doraźne smarowanie pokrycia silikonem zwykle utrudnia później właściwą naprawę i nie zatrzymuje wody na długo.