Odśnieżanie dachu – kiedy jest konieczne i jak to zrobić bezpiecznie

Ten sam metr śniegu może być niegroźny albo niebezpieczny. Wszystko zależy od tego, ile ten śnieg waży, na jakim dachu leży i czy po drodze była odwilż. Odśnieżanie dachu ma sens, gdy obciążenie zbliża się do granic konstrukcji albo gdy z okapu wiszą sople nad przejściem.

Kiedy śnieg na dachu jest groźny?

Groźny jest śnieg mokry, ubity albo przeplatany lodem. Sama grubość warstwy mówi niewiele. Świeży, puszysty śnieg jest lekki. Po odwilży i ponownym mrozie ta sama warstwa waży kilka razy więcej.

Orientacyjne ciężary objętościowe śniegu (wartości średnie podawane w normie PN-EN 1991-1-3; dla lodu przyjęto jego gęstość) i to, co oznaczają dla dachu:

Dla porównania: w strefie 2 obciążenia śniegiem normowa wartość charakterystyczna dla gruntu to 0,9 kN/m², czyli około 90 kg/m². Na dachu przyjmuje się ją z poprawkami na kształt dachu, a konstrukcja ma zapas bezpieczeństwa. Jaką strefę i jakie obciążenie przyjęto dla twojego budynku, sprawdzisz w projekcie konstrukcji. Jeśli projektu nie ma, a dach jest stary, zrzucaj śnieg wcześniej, nie czekaj na granicę.

Ostrożności wymagają zwłaszcza:

• dachy płaskie i o małym spadku, z których śnieg sam nie zjedzie;
• zaspy przy attykach, kominach i ścianach wyższej części budynku. Wiatr nawiewa tam śnieg i obciążenie lokalnie bywa wielokrotnie większe niż na reszcie dachu;
• kosze dachowe, w których zbiera się śnieg z dwóch połaci;
• lekkie konstrukcje: wiaty, garaże blaszane, stare drewniane budynki gospodarcze, hale o dużej rozpiętości.

Sygnały alarmowe to trzeszczenie konstrukcji, widoczne ugięcie stropu lub belek, nowe pęknięcia na suficie i drzwi, które nagle zaczynają się zacinać. Wtedy opuść budynek i wezwij straż pożarną albo nadzór budowlany.

Czy właściciel musi odśnieżać dach?

Tak, Prawo budowlane wymaga od właściciela lub zarządcy, żeby utrzymywał budynek w należytym stanie i zapewnił bezpieczne użytkowanie także przy intensywnych opadach. Dotyczy to również domu jednorodzinnego, choć przepis nie mówi, ile centymetrów śniegu to już za dużo.

Nie musisz odśnieżać po każdym opadzie, ale musisz reagować, gdy warstwa robi się ciężka albo gdy nad chodnikiem rosną nawisy.

Dla dużych obiektów są dodatkowe obowiązki. Budynki o powierzchni zabudowy przekraczającej 2000 m² i inne obiekty budowlane o powierzchni dachu przekraczającej 1000 m² trzeba poddawać kontroli co najmniej dwa razy w roku: do 31 maja i do 30 listopada (art. 62 Prawa budowlanego).

Kontrolę robi osoba z uprawnieniami budowlanymi. Za zaniedbanie obowiązków utrzymania i kontroli przepisy przewidują grzywnę, a przy katastrofie także odpowiedzialność karną.

Kto odpowiada za sople i nawisy nad chodnikiem?

Za sople i nawisy śnieżne odpowiada właściciel lub zarządca budynku. Jeśli sopel spadnie na przechodnia albo na samochód, poszkodowany może żądać odszkodowania na zasadach Kodeksu cywilnego. Nadzór budowlany może też nakazać usunięcie zagrożenia.

Co zrobić, gdy nad chodnikiem lub wejściem wiszą sople:

1. Wygrodź strefę pod okapem taśmą, płotkiem albo choćby ławką z kartką.
2. Strąć małe sople z ziemi długim kijem lub teleskopowym zgarniaczem, stojąc z boku, nie pod nimi.
3. Duże sople i nawisy na wysokości zostaw ekipie z podnośnikiem lub asekuracją. Kilkukilogramowy sopel spadający z trzeciego piętra może zabić.
4. Usuń przyczynę. Sople rosną tam, gdzie ciepło z domu topi śnieg nad okapem albo gdzie rynna jest zatkana. Na przyszłą zimę pomaga lepsze ocieplenie, wentylacja dachu i kable grzewcze w rynnie.

Czego nie robić przy odśnieżaniu dachu?

Nie wchodź na zaśnieżony dach bez asekuracji. Oblodzona połać jest śliska jak lodowisko, a śnieg zsuwający się z blachy potrafi zrzucić człowieka razem ze sobą.

Inne błędy, które kosztują zdrowie albo dach:

• Rąbanie lodu siekierą, kilofem czy metalową łopatą na papie, membranie EPDM lub PVC. Jedno uderzenie przebija hydroizolację, a woda z roztopów wejdzie w strop.
• Sól i chemiczne odladzacze. Przyspieszają korozję blachy, obróbek i rynien, niszczą powłoki i zieleń pod okapem.
• Palnik, opalarka, gorąca woda na papie lub przy obróbkach. Można podpalić papę albo ją rozmiękczyć.
• Odśnieżanie do gołego pokrycia. Łopata i szczotka rysują powłokę blachy i ścierają posypkę papy. Zostaw kilka centymetrów śniegu.
• Zrzucanie śniegu tylko z jednej połaci dużego dachu. Konstrukcja dostaje wtedy nierówne obciążenie.
• Drabina oparta o rynnę i zrzucanie śniegu na chodnik bez wygrodzenia.

Jak bezpiecznie odśnieżyć dach płaski i skośny?

Dach płaski odśnieża się łopatami z tworzywa, równomiernie i z asekuracją, a dach skośny najlepiej z ziemi, zgarniaczem na długim drążku. Wchodzenie na stromą połać zostaw ludziom z uprzężą i punktem kotwiczenia.

Dach płaski

1. Zacznij od miejsc, gdzie śniegu jest najwięcej: zasp przy attykach, ścianach i kominach.
2. Odgarniaj pasami, tak żeby obciążenie zmniejszało się równo na całej powierzchni.
3. Używaj łopat plastikowych lub drewnianych, bez metalowej krawędzi. Zostaw warstwę ok. 5 cm nad papą lub membraną.
4. Odkop wpusty dachowe, rzygacze i rury spustowe, żeby woda z roztopów miała którędy spłynąć. Inaczej stanie na dachu i wejdzie w każdą nieszczelność.
5. Uważaj na świetliki i wyłazy przysypane śniegiem. Wejście na świetlik grozi przebiciem i upadkiem do wnętrza.
6. Śnieg zrzucaj tylko na wygrodzony teren, nigdy na chodnik, z którego ktoś korzysta.

Dach skośny

Z ziemi zgarniaj śnieg z pasa przy okapie zgarniaczem teleskopowym, ciągnąc go w dół, i stój z boku, nie na linii zsuwu. Na dach z blachy nie wchodź wcale: śnieg potrafi zjechać całą płytą razem z osobą, która na nim stoi. Gdy trzeba odśnieżyć wyżej, potrzebny jest podnośnik albo ekipa przeszkolona do pracy na wysokości, z uprzężą i linami.

Po odśnieżeniu obejrzyj z ziemi rynny i haki. Ciężki zsuwający się śnieg często je wygina, a wygięta rynna przy roztopach przelewa wodę po elewacji.

Przy szkodach po śniegu i zalaniu z roztopów pomagamy w ramach pogotowia dekarskiego i napraw: robimy awaryjne zabezpieczenie dachu po szkodach od śniegu plandeką, przybijamy zerwane obróbki, a potem usuwamy przyczynę przecieku. Jeśli woda już kapie do środka, przeczytaj, co robić, gdy roztopy dają przeciek przez sufit.

Śniegołapy i płotki przeciwśniegowe: czy warto je zamontować?

Tak, jeśli dach jest kryty blachą lub dachówką, a pod okapem jest wejście, chodnik, podjazd albo miejsce parkingowe. Płotki i ławy przeciwśniegowe zatrzymują śnieg na połaci i nie pozwalają mu zjechać lawiną.

Przed montażem zwróć uwagę na kilka rzeczy:

• Śniegołapy montuje się zwykle w pasie nad okapem, a przy długich połaciach także w drugim rzędzie wyżej. Rozstaw zależy od pokrycia, kąta dachu i długości połaci.
• Na blasze są szczególnie potrzebne, bo gładka powierzchnia sprzyja nagłemu zsuwaniu się śniegu.
• Uchwyty muszą być mocowane do łat lub konstrukcji, a nie do samego pokrycia. Płotek przykręcony tylko do blachy wyrwie się przy pierwszej dużej zaspie.
• Śnieg zatrzymany na dachu nadal obciąża konstrukcję. Przy słabszej więźbie skonsultuj płotki z konstruktorem albo dekarzem, który obejrzy dach.

Montaż śniegołapów na istniejącym dachu wyceniamy indywidualnie, bo cena zależy od pokrycia, długości okapu i dostępu. Najtaniej dołożyć je przy wymianie pokrycia. Jeśli zastanawiasz się nad remontem w sezonie, sprawdź, czy dach można wymieniać zimą i co wtedy trzeba zabezpieczyć.

Co sprawdzić na dachu po zimie?

Po zimie sprawdź rynny, obróbki, pokrycie i strych, najlepiej przy pierwszym suchym, cieplejszym dniu. Szkody po śniegu często wychodzą dopiero przy wiosennych ulewach.

Na dachach płaskich częściej niż na skośnych zostają przebicia po rąbaniu lodu i zastoiny wody. Gdy widzisz rozdarcia lub pęcherze, potrzebne będą naprawy papy i membran na dachach płaskich. Jeśli nie chcesz sam oceniać, zamów przegląd dachu po zimie z raportem ze zdjęciami. Kosztuje 250–⁠400 zł. Jeśli potrzebujesz tylko wyceny konkretnej naprawy, oględziny i wycena w Łodzi i w promieniu ok. 30 km są bezpłatne.

Najczęstsze pytania